Varoluşun Kırıldığı Yer

                                                           Varoluşun Kırıldığı Yer

Aşk çoğu zaman bir duyguya indirgenir. Oysa insanı bu kadar kökten yerinden eden hiçbir şey yalnızca bir “duygu” olamaz. Aşk, insanın dünyayla kurduğu ilişkinin biçimini değiştiren ontolojik bir olaydır. Bir başkasına yöneliyor gibi görünürken, gerçekte insanın kendi eksikliğine doğru açılmasıdır.

“İnsan, arzulayan bir varlıktır.” Bu cümle ilk bakışta basit görünür; ama içinde ağır bir hakikat taşır. Çünkü arzu, sahip olunanın değil, hiçbir zaman tam olarak sahip olunamayacak olanın etrafında döner. İnsan, aşkta bir şeye kavuştuğunu sandığı anda bile, aslında onun ulaşılamazlığıyla karşı karşıyadır. Bu yüzden aşk bir doyum değil, süreklilik kazanan bir yoksunluk biçimidir.

Sevilen kişi, bu yoksunluğun nedeni değildir. O, yalnızca onun görünür hâle gelmiş şeklidir. İnsan, kendine yettiğini sandığı sürece kapalı bir varlıktır. Ancak bir gün, bir bakışla, bir sesle, bir yokluk ihtimaliyle kendi içine doğru çatladığında derinleşir.

Bir yerde şöyle denmiştir: “Sevmek, bir varlıkta kendi eksikliğini sevmektir.” Aşkın en rahatsız edici ama en sahici tanımlarından biri budur. Çünkü insan, sevdiğinde aslında kendi tamamlanamazlığını onaylar.

İstemenin doğasında bir trajedi vardır: Yaklaştıkça uzaklaşan, tutuldukça eksilen bir şeydir bu. Bu yüzden aşk, güvenli bir barınak değil, insanın sürekli kendi sınırına çarpmasıdır. Aşkta asıl temas edilen, sevilenin varlığı değil, onun insanın içinde açtığı boşluğun derinliğidir.

Estetik tam da burada başlar.

Güzellik, kusursuzluk değildir. Güzellik, kapanmayan bir çatlağın etrafında kurulan dengedir. Aşkın estetiği de sevilenin yüzünde değil, o yüzün insanın varlığında açtığı geri dönülmez biçim değişikliğindedir.

Zaman, aşkta artık düz bir çizgi olmaktan çıkar. Geçmiş bir hatıra olmaktan çok, taşınan bir ağırlığa dönüşür. Gelecek ise bir umut değil, sürekli ertelenen bir eksiklik biçimi hâlini alır. İnsan artık bir anı yaşamaz; bir anının içinde yaşamaya başlar.

Bir başka yerde şöyle yazılmıştır: “İnsan, çoğu zaman sahip olduklarıyla değil, kaybettikleriyle biçimlenir.” Aşk, bu biçimlenmenin en derin, en sessiz, en kalıcı yoludur.

Bu yüzden aşk iki kişi arasında yaşanan bir şey değildir. Aşk, insan ile kendi sınırları arasında yaşanır. Sevilen, bu sınırın nerede olduğunu gösteren bir işarettir. Her aşk, bu anlamda, bir kendilik sarsıntısıdır.

İrade burada geri çekilir. Çünkü insan neyi neden sevdiğini tam olarak açıklayabildiği anda, artık orada aşk değil, yalnızca alışkanlık kalmıştır. Aşk, anlamın kurulduğu değil, anlamın çöktüğü yerde başlar.

Bazı bağlar koparak değil, hiçbir zaman tam kurulamadan insanı belirler. Bazı hikâyeler yaşanarak değil, sürekli ertelenerek insanın kaderine dönüşür. Ve insan, çoğu zaman en çok, hiç sahip olamadıklarıyla derinleşir.

Belki de bu yüzden aşk, bir mutluluk öğretisi değildir.

Aşk, insanın başına gelen bir mutluluk değil, başına gelen bir varoluş hâdisesidir.